Oran “Bölgenin kaderini etkiledi”

LEKAD Derneği başkanı Hakan Oran Aplıç sınır kapısının açılmasıyla ilgili Haberal Kıbrıslı Gazetesi’ne röportaj verdi. Aplıç kapısının ve CMC maden işletmesinin kapanmasının bölgenin kaderini etkilediğini belirten Oran her ne kadar Lefke Avrupa Üniversitesi bu ekonomik kaybı önlemeye çalışsada yeterli olmadı diye konuştu.

Oran “Bölgenin kaderini etkiledi”

LEKAD Derneği başkanı Hakan Oran Aplıç sınır kapısının açılmasıyla ilgili Haberal Kıbrıslı Gazetesi’ne röportaj verdi. Aplıç kapısının ve CMC maden işletmesinin kapanmasının bölgenin kaderini etkilediğini belirten Oran her ne kadar Lefke Avrupa Üniversitesi bu ekonomik kaybı önlemeye çalışsada yeterli olmadı diye konuştu.

Aplıç kapısının açılması ile ilgili mücadeleden bahsedebilir misiniz?

Batı bölgesinin ekonomik geri kalmışlığının sebeplerinden biridir Aplıç kapısının kapalı olması. Çıkmaz sokak konumunun insanlar üzerinde gerek ekonomik gerekse de psikolojik yapmış olduğu etki. Lefke’nin gelişmesinde çok etkisi olmuştur.1974 yılına kadar Lefke’yi ekonomik olarak ayakta tutan 1-Aplıç kapısı ile transit geçiş noktası olması 2- CMC maden işletmesinin bölge ekonomisine katkısıydı.

1974 den sonra Lefke ikisini de kaybetti.

Gelmiş geçmiş hükümetlerde Lefke’nin geçmişten gelen tarihsel kimliğini koruması kaybetmemesi ve bundan da ülke ekonomisine  katma değer sağlayabilmesi için gereken çaba gösterilmedi. Transit geçiş noktası olması özelliği ile kazandığı birtakım faydaları geri veremedi.

Venedikliler döneminde baronluk merkezi, Osmanlı döneminde kaza merkezi İngiliz sömürge hükümeti döneminde de nahiye merkezi olan Lefke’den KKTC olarak geçen son 4o senede istifade edemedik. İş alanları azalan halkı göç etti. Kurumları tek tek taşındı. Mezarlıklardaki yakınlarını  ve bayramlarda ailelerini ziyaret dışında Lefke yalnız kaldı.

1990 yılında kurulan LAÜ bir nebze olsun bu açığı kapattı fakat Lefke KKTC ‘ne yalnız eğitim değil doğal ve tarihi değerleri ile de katma değer sağlayabilecek bir belde.

Düşünün ki uluslararası tanınmış bir limanı var ve hala kapalı.

Neler yapıldı kapının açılması için.

Kuzeyle güney arasında hiç kapı açılmamış olsaydı belki sessizliğimiz sürebilirdi. Fakat açılan birçok kapı varken 33 senedir BM tarafından kullanılan Aplıç kapsının sivil halkın kullanımına açılmamasını kabul etmedik.

Aplıç kapısının açılması ile ilgili ilk temaslarımız Metehan sınır kapısının açılmasını müteakip 2003 yılında Lefke’de sivil toplum örgütleri ve belediye temsilcilerinden oluşan komitenin ilgili ve yetkili mercileri ziyaret etmesi ile başlar.

Aplıç kapısının Lefke için olmazsa olmaz olduğu ve bunun tüm yetkili kesimlere anlatılması gerektiği konusunda hemfikir olunarak  sırası ile o günlerde Başbakan olan Derviş Eroğlu ,GKK komutanı ,Kolordu komutanı ,İçişleri bakanı ,başbakan yardımcısı ,Kıbrıs medya kurumu ve TC eliçisi ziyaret edilerek konunun önemi ve bölge insanının hassasiyetleri kendilerine aktarıldı.

Daha sonra bunu 2004 yılında Lefke merkezde tertiplediğimiz bir miting izler

Bundan sonra basın ve medya yolu ile Aplıç’ın önemi ve gerekliliği birçok platformda anlatılır.

Barışa katkısı ekonomiye katkısı üzerinde durulur. Cumhurbaşkanı’ndan başbakana BM misyon şeflerinden Rum başkanlarına kadar mektuplar yazılır .Ziyaretler yapılır.

Kapının iki tarafında halk ile yapılan röportajlar  ve bölge muhtarları ile yapılan toplantılar devam eder. Tek taraflı açılma önerisini de getirdik. Bu yönde atılacak adımda politik bir kazanç sağlayacağını slendirdik.

 Rum tarafının yatırımlarını turizme yönlendiren ama  ulaşımda yaşanan sıkıntı nedeniyle sadece Ağustos ayında turist çekebilen ve ekonomik bir ambargo yaşayan vatandaşlarını düşünerek başlattığı Pirgo kapısını tek taraflı açma çalışmalarına karşılık bizlerinde batı bölgemizi özellikle Lefke ve bölgesini çıkmaz sokak hüviyetine büründürerek  tüm bölgeyi adeta  izole eden Aplıç kapısının açılması çalışmalarının gerekirse tek taraflı çalışmalarının süratle başlatılmasına gidilmeli ve hükümet yetkilileri tarafından konu  ısrarla seslendirilerek gündemde tutulmalıdır demiştik.

Kayıtlarda duruyor. İsteyen internetten ulaşabilir.

Nerede özgürlük nerede insan hakları Lefke Aplıç kapısı neden kapalı ,Aplıç No Way Out, Aplıç kapısı açılsın Maratasa Lefke can bulsun pankartları her fırsatta çeşitli yerlere asıldı, Önemli günlerde, yerli ve yabancı temsilcilerin bölgeyi ziyaretlerinde bu farkındalık yaratılmaya devam edildi.

Nedir Önemi Aplıç kapısının

Hep barıştan bahsediyoruz ya.

Aplıç kapısı insani yönden eğer ki barışa hizmet isteniyorsa açılması gereken ilk kapıydı .Çünkü 1974 öncesi ve sonrası bu bölge halkları yerlerinden oynamamış olması dolayısı ile de kapının açılması halinde eski ilişkileri daha hızlı kurabilecek konuma sahiptiler. Trodos köylerindeki  Rumlar için Lefke’nin portakalı ve Lefkoşa’ya ulaşmak sağlık hizmetleri açısından da  bu yol önemli olurken, Lefke bölge insanı için Trodos ve bu yolla Lefke’den geçecek Turist önemli unsurlardı.

Aplıç kapısının hemen yanında ikamet eden bir arkadaşımızın bize bu konuyla ilgili anlatmış olduğu anısı konunun ekonomik yönünü anlatması açısından önemlidir sanırım.Konu arkadaşımız 1974 öncesi Aplıç kapısının olduğu yerde yol  kenarında  durarak  bir günde 20 bin adet portakal sattığını söylemektedir.

Ekonomik yönden bir başka dikkate değer unsur  ise Trodos ziyaretçi merkezinden almış olduğumuz bilgilere göre yılda 1 milyon turistin Trodos’u ziyaret ettiği söyleniyordu ve atalarımızın bize verdiği bilgilere göre 1974 öncesinde  Trodosa gelen turistin 15 dakikalık Gemikonağı denizine indiği ve Pirgo Poli ve Bafta turunu bitirdiği bize söylenenler arasındaydı.

Böylelikle bu 1 milyon turistten en az 100 binin kuzeye geçtiğini hesapladığımızda bile ve turizm verilerinden aldığımız kayıtlara göre bizim tarafa geçtiklerinde 100 Euro dahi harcadıklarında bırakacağı ekonomik değer  10 milyon Euro olacaktı. Bu ise o günlerde  Lefke Avrupa Üniversitesinin bölgeye yaptığı katkıya eşit bir katkıydı.

Neler yaşandı bu süreçte

Tabii konu ile ilgili ziyarete gittiğimiz birçok makam oldu. Bizlere pozitif mesajlar verenler kadar ilginç mesajlar verenlerde vardı.

Çok enteresan olaylarda yaşadık. Metehanın açılmasından sonra Bir büyükelçimizi ziyarete gittiğimizde bize bu kapıyı açmak istiyorsunuz peki altyapıyı yapacak paranız var mı  sorusuna evet dediğimizi hatırlıyorum yeter ki siz açılması için çaba harcayın demiştik .

Adettir her kurum üzerindeki baskıyı hafifletmek için suçu başkasına atar. Yine bir ziyaretimiz sırasında bir üst düzey yetkili  bize ‘’Asker izin vermiyor’’ demişti  bizde arkasından Kolordu komutanını ziyarete gitmiştik .Kendisine ‘’Siz izin vermiyormuşsunuz’’ dediğimizde. Bize verdiği cevap manidardı.

‘’Arkadaşlar Rumlar şimdi arkamdan geliyor bu kapı açılırsa önümden gelecekler ‘’demişti.

Bir Cumhurbaşkanımıza ise sorduğum Aplıç kapsının açılması için neden gayret sarf etmiyorsunuz sorusuna ise verdiği cevap beni hayretler içinde bırakmıştı ki bu Cumhurbaşkanımız bu ideallerle ve söylemlerle seçilen biriydi.

Bana ‘’Aplıç kapısı bizim işimize yaramıyor’’ demişti.

O zaman kendisine Trodos’u ziyaret eden turistlerin Aplıç kapısı açılırsa kuzeye getireceği faydalarından bahsetmiştim.

Şimdi ne olacak 

Transit geçiş noktasında yaşananlar yaşanacak. Lefke ve Maratasa köylerindeki nüfus ve üretim artacak. Kıbrısta yaşayan herkes için Trodos bir çekim merkezi, Lefke bölgesinden Trodosa gitmek için eskiden Lefkoşa’ya gidilirdi sonra Bostancı kapısına. Çoluk çocuk kar görmek için en az 2-3 saati yollarda geçerdi. Şimdi 15 dakikada Trodos’a gidilecek. Zaman ve ekonomik anlamda bir tasarruf.

Hani hep bir söylem var ya Ekonomimiz oraya kayacak. Aplıç’ta bu yok. Aplıç kapısı yaya geçişlere uygun bir kapı değil. Yakında yürüyerek gidilecek market süpermarket ve eğlence yerleri yok. Hatta Trodos dışında öyle önemli bir aktivite yeri de yok. Ancak araçla geçişe uygun.

Trodos köyleri ve Trodos’u ziyaret eden yabancılar en yakın denize inmek içinde  Lefke’den geçip Gemikonağı’na gelecekler tabii. KKTC‘nin batısını da tanıyabilecekler. Bundan da en başta  esnaf fayda sağlayacak diye düşünüyorum. Kapalı tutulmasından çok açık olmasının daha hayırlı olacağı kesin.

Kıbrıs’ta kapıların ilk açıldıktan sonraki süreci bir düşünün .Herkes neyin ne olduğunu, nasıl olduğunu öğrenmişti. Fenamı olmuştu. Hayır.

 Avrupa birliğinde sınırların kalktığı günümüz dünyasında insanların bu konulardaki hürriyetlerini kısıtlamak, özgürlükçü anlayışla bağdaşmamaktadır. Günümüzde en önemli insan haklarından olan serbest dolaşım özgürlüğünden bahseden herkes  için politik çıkar gözetmeden  yapılması gerekendi.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner1

banner19

banner3

banner18