"Kapının önüne konulanlar var"

Bakanlar Kurulu son olarak aldığı karar ile işverenler çalışanlarının maaş primlerini aldıkları ücret üzerinden yatırmayan işyerlerine cezai yaptırımların uygulanacağını açıkladı. Alınan bu kararı ekonomist Prof.Dr Okan Veli Şafaklı Haberal Kıbrıslı Gazetesi için yorumladı. Prof.Dr Şafaklı başta Avrupa olmak üzere kriz ortamında daha esnek emek piyasasına geçiş yaparken bizde ise emek piyasasını katılaştırmak açıkça işsizliğe bir nevi davetiye çıkarmak anlamına gelebilir diye konuştu.  

"Kapının önüne konulanlar var"

Bakanlar Kurulu son olarak aldığı karar ile işverenler çalışanlarının maaş primlerini aldıkları ücret üzerinden yatırmayan işyerlerine cezai yaptırımların uygulanacağını açıkladı. Alınan bu kararı ekonomist Prof.Dr Okan Veli Şafaklı Haberal Kıbrıslı Gazetesi için yorumladı. Prof.Dr Şafaklı başta Avrupa olmak üzere kriz ortamında daha esnek emek piyasasına geçiş yaparken bizde ise emek piyasasını katılaştırmak açıkça işsizliğe bir nevi davetiye çıkarmak anlamına gelebilir diye konuştu.  

“NORMAL DÖNEMLERDE AYAKTA ALKIŞLANIRDI”

Prof.Dr. Okan Veli Şafaklı “geçtiğimiz günlerde Bakanlar kurulunun sosyal güvenlik primleri ile ilgili aldığı karar normal şartlarda ayakta alkışlanacak bir karar olarak yorumlanabilir. Bakanlar kurulu sözcüsü Sayın Özersay’ın açıklamasına göre; Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı yatırımlarını gerçek maaş üzerinden yapmayan özel sektör işverenlerine yönelik olarak geriye dönük ceza uygulaması ve cezai yaptırım uygulama kararı üretildi” diye konuşu.

“NORMAL ŞARTLARDA BİLE İŞSİZLİK ARTABİLİR”

Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı “böylesi bir kararın uygulanabilirliğini irdelemek için iktisadi ve teknik boyutları dikkate almak gerekir. Şöyle ki, ekonomi gibi sosyal bilimler alanında vakalar içinde bulunduğumuz bağlam itibariyle değerlendirilir. İçinde bulunduğumuz durum ise bir kriz ve olası durgunluk, işsizlik ve yüksek enflasyon ile açıklanabilir. Yani normal şartlarda bile işsizliğin artması beklenmektedir. Peki, durum böyle iken sosyal güvenlik yatırımları üzerinden işverenlerin ensesine binmek doğru mudur? Sosyal güvenlik yatırımlarını gerçek maaş üzerinden yatırmalarını istemek ekonomiye etki açısından ne anlama gelebilir” diye sordu.

“İŞSİZLİĞE DAVETİYE ÇIKARIYORUZ”

Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı “başta Avrupa olmak üzere kriz ortamında daha esnek emek piyasasına geçiş yaparken bizde ise emek piyasasını katılaştırmak açıkça işsizliğe bir nevi davetiye çıkarmak anlamına gelebilir. Neden mi, sosyal güvenlik yatırımlarını gerçek maaş üzerinden yatırmak açıkça içinde bulunduğumuz kriz ortamında işveren için bir maliyet artışı anlamına gelecektir. Bu da maalesef çalışan sayısını azaltmak veya işveren lehine şartlar oluşturan emek piyasasında maaşları düşürmek şeklinde sonuçlanabilir. Bu da hükümetin esas hedeflediğinin tam tersine bir sonuç verebilir” ifadelerini kullandı.

"ÜLKE GERÇEKLERİ İLE ÖRTÜŞMÜYOR"

Ekonomik etkilerini bir tarafa bakarsak böylesi bir karar teknik olarak uygulanabilir mi? Elbette çok zor ve aşağıdaki ülke gerçekleriyle pek örtüşmeyen bir uygulamadan söz edilebilir diyen Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı şu ifadeleri kullandı.

 Bugün KKTC’de değil gerçek maaş üzerinden asgari ücret üzerinden dahi yatırımların düzenli yapılmadığını ve hatta bazı işyerlerinde başına gelen kaza yüzünden tedavi için sigorta primlerinin yatırılmasını talep eden çalışanların faşizane bir şekilde kapının önüne konduğunu siyasiler de bildiği halde üç maymunu oynamaya devam etmektedirler. Üstüne üstlük, bu işadamlarının ofislerine gidip ödül /madalya verme pişkinliğini dahi siyasilerimiz gösterebiliyor. Tabi ki, bu siyaset-burjuva ilişkisi ve siyasetin mali özerksizliği ile açıklanabilir. Yani mevcut ve geçmiş idareler asgari ücretten dahi olsa sosyal güvenlik yatırımlarının zamanında yatırılmasını da sağlayamazken gerçek maaş üzerinden yatırılmasını sağlamasında ne kadar samimi olduğu da tartışılabilir.

Sosyal güvenlik primlerinin gerçek maaş üzerinden yatırımını sağlamak için niyet beyanı şeklinde bakanlar kurulu yetmez bunun uygulanması için siyasi irade ve teknik/yasal altyapı gerekir. Şöyle ki, bugün itibariyle profesörlere dahi asgari ücret üzerinden maaş ödediğinin bordrosunu size gösteren işverene yasal olarak bir şey yapmanız mümkün değildir. Bunun için yasalar, gösterilenin aksine gerçek maaşın başka olduğunu ispata yaraması gerekmektedir. Bunun için, işverenlerin kaçış noktalarından hareketle, maaş üstü ikramiye veya prim gibi ödeneklerin yasa gereği maaş sayılması ve/veya iş yerindeki vasıflara ve pozisyonlara paralel (mesela profesör asgari ücretten ödenemez veya şirket müdürü çalışan ile aynı ödenemez gibi) sektörel bazlı maaş skalaları hazırlanarak uyduruk maaş bordrolarına bakmadan yatırımların bunun üzerine yapılmasını sağlamak alınabilecek radikal önlemler olarak sayılabilir. Buna ilaveten Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından başlatılan meslek kodu uygulamasına geçilebilir. Örneğin aynı işyerinde çalışan bulaşıkçı asgari ücretten gösterilirken aşçı daha yüksekten gösterilecek. Benzer şekilde, bir işyerinde çalışan tekniker ile mühendis için aynı primin bildirilmesi önlenecektir. Bu şekilde, her mesleğin bir kodu olacak ve kurum artık sigorta kaydı ile birlikte meslek kodlarını da girecektir. Uyguma ile birlikte farklı statülerde çalışanlar için aynı ücret gösterilemeyecek, sistem otomatik olarak kabul etmeyecek. Yapılacak yasal düzenleme ile hileli davranan işverenlere caydırıcı cezalar ve tazminatlar ödetilmelidir.

Yukarıda bahsedilen radikal önlemler dışında tüm maaşların banka üzerinden yapılmasının bir şekilde sağlanması, şirketlerin gerçek mali durumunu yansıtacak mali tablolar üretmesi için çağdaş muhasebe/murakabe sistemine geçilmesi, tüm alanlarda kaçak işgücü ve kayıt dışı ekonomiyi önleme eylem planına işlerlik kazandırılması, bankacılık ve e-devlet vasıtasıyla şirketlerin para hareketlerine ilişkin oto-kontrol mekanizması yaratılması sosyal güvenlik yatırımlarının gerçek maaş üzerinden yapılmasına yardımcı olacak teknik, idari ve yasal önlemler arasındadır.

Güncelleme Tarihi: 19 Kasım 2018, 15:42
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner1

banner3