Dr.Sadık Akyar yazdı: Türkiye’nin Yeni İdlib Planı?

Dr.Sadık Akyar yazdı: Türkiye’nin Yeni İdlib Planı?
banner23

Koranavirüs salgını nedeniyle son günlerde Suriye ve İdlib ile ilgili haberler gündemde üçüncü, hatta dördüncü sırada yer almaktadır. Genel olarak tehdit algılamasında en yakın tehditler, en tehlikeli olarak algılanır. Bu algıya ilave olarak sosyal medyanın gündemi belirlemesi faktörü göz önünde bulundurulduğunda, bu durum normal olarak görülebilir. Ancak Suriye’de özellikle İdlib’te olaylar yine meydana gelmekte, taraflar arasında çatışmalar düşük yoğunluklu da olsa devam etmektedir. Yani Suriye, özellikle idlib, koronavirüs nedeniyle gündemden düşse de , gerçekte bölgede meydana gelen olaylarda bir değişiklik yoktur. Uluslararası ilişkilerde meydana gelen bu değişiklikler belki “Siber ve Dijital Diplomasi’’ veya ‘’Diplomasi 4.0’’ konuları ile açıklanabilir. Hafta içerisinde maalasef İdlib’de iki kahraman askerimizi kaybettik. MSB’lığı tarafından yapılan açıklamada askerlerimize yapılan saldırının, “radikal terör örgütlerinin açtğı ateş sonucu’’ olduğu belirtildi. Ancak örgütün adı zikredilmedi. Yetkililer ve bölgede bulunan TSK unsurlarımız muhakkak hangi örgüt olduğunu bilmektedir.

Biz burada hangi örgüt olduğu üzerinde durmayacağız. Çünkü Aralık 2018 Soçi Mutabakatı ve Mart ayında Rusya yapılan mutabakata göre, İdlib’teki çatışmazlık bölgelerinden terörist unsurların çıkarılması Türkiye’nin, diğer silahlı grupların, yani Suriye rejimi ve İran destekli güç/grupların çıkarılması ise Rusya’nın sorumluluğundaydı. Zaten Türkiye ve Rusya arasında İdlib özelinde yaşanan anlaşmazlık da buradan kaynaklanmaktaydı. Ancak gelinen aşamada İdlibin yaklaşık %80 ini Heyeti Tahrir Şam (HTŞ) ele geçirmiş ve rejim güçleri de İdlib’e saldırmış, M5 yolunun doğusunda gözlem noktalarını takviye etmeye çalışan Türk askerleri Suriye veya Rusya tarafından vurulmuştu. Daha sonra Moskova’ da yapılan mutabakata göre M5 in kuzey batısında bulunan M4 yolunda Türkiye ve Rusya tarafından ortak olarak yapılması gereken devriyeler; yola yapılan barikatlar, Türk askeri araçlarına, yerel halkın protestosu ve saldırıları nedeniyle durdurulmuştu. Basına yansıyan görüntülere göre ,TSK unsurları M4 yoluna yapılan barikatları kaldırmakta, kazılan hendekleri de kapatmaktadır. Fakat bu devriyelerin diğer tarafı olan Rusya’dan TSK unsurlarına yapılan saldırlar, M4 yolunun kapanması ile ilgili hiçbir gayret ve açıklama yapılmamaktadır. Bu kafaları karıştıran bir durum olarak algılanmaktadır.

Bu arada Türkiye ve ABD tarafında da terör örgütü listesinde bulunan HTŞ’nin son zamanlarda ABD ile flört ettiği yönünde haberler çıkmıştır. ABD nin genel anlamda poliikasına baktığmızda bunu anlayabiliriz. Çünkü İdlib’te HTŞ

güçlü ve bu bölgede onunla işbirliği yapıyor. Yoğun gündem nedeniyle gözden kaçsa da, Barış Pınarı Bölgesinde bulunan birliklerimiz PKK/YPG unsurlarına karşı başarılı operasyonlar icra etmektedir.

Peki gelinen aşamada Türkiye İdblib’de nasıl hareket etmeli? M5 yolunun doğusundaki gözetleme noktalarında durmaya devam edecek mi ? Edecekse buradaki hedefi ne olacak ? Yoksa M4 yolunun kuzey ve batısına mı çekilecek? Bu soruların cevapları için Türkiye’nin Suriye’de krizin başlangıcından itibaren tespit ettiği siyasi ve askeri hedefleri genel olarak hatırlamada fayda var. Bunların; Türkiye’yi sınırların ötesinden gelebilecek terörist saldırıları önlemek, sığınmacı akımını engellemek, ülkesindeki sığınmacılar geri göndermek olarak olduğu belirtilebilir. Bu siyasi hedefleri yerine getirecek askeri hedef olarak ise kısaca, güvenli bölgenin tesis edilmesi diyebiliriz. Ancak özelllikle İdlib için gelinen aşamada siyasi ve askeri hedef olarak ‘’birliklerimize ateş açıldığında, misli ile mukabele etmek’’ türünden açıklamalar medyada yer almaktadır. Aslında bu açıklama herhangi bir harekatta “angajman kuralı’’ olarak belirtilmektdir. Bize göre idlib için siyasi , en azından askeri hedeflerde bazı revizyonlar yapmak gerekebilir. Bizim değerlendirmemize göre siyasi hedefe, Suriye rejimi ile temasın kurulması ilave edilebilir. Asker hedef olarak ise M5 yolunun doğusundan geçen güvenli bölge sınırının M4 yolu olarak revize edilmesi uygun olabilir. Belki M4 ve M5 yolları kavşağının doğusu ve kuzeydoğusu için Afrin’e kadar ayrı bir düzenleme de yapılabilir. Daha önceleri gündeme getirdiğimiz bir konuyu burada tekrar gündeme getirmek istiyoruz. İdlib Suriye krizinin kilididir. Anahtarı da Rusya’dadır. Türkiye tarafından, Rusya’nın bu kilidi açması için gerekli politikalar üretilmesi gerekmektedir. Çünkü Suriye; Libya ve Doğu Akdeniz ile de yakından ilgilidir.

Korona virüsü ile başladık yine onla bitirelim. Virüsün Türkiye’de geldiği aşama ile ilgili olarak OHAL ilan edilmesinden dahi bahsedilmektedir. Özellikle Bazı AB ülkeleri ve ABD’de Silahlı Kuvvetler unsurları virüs ile mücadelede aktif olarak kullanılmaktadır. MSB’lığınca TSK deki izinler geçici olarak kaldırılmıştır. Ancak terhisler ve yeni dönem askerlerin celpleri devam etmektedir. Ancak yeni dönem yükümlülerinin COVİD 19 öyküleri bilinmemektedir. Aralarında pozitif olanlarının da bulunabileceği gözönünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle; hem mevcut TSK personelini korumak , hem deTSK da muhtemel bir salgını önlemek için, terhislerin durdulması, yeni dönem celp işlemlerine son verilmesinin, yetkili makamlar tarafından tekrar değerlendirilmesinin uygun olacağı öngörülmektedir.

Dr. M. Sadık AKYAR

Girne Amerikan Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi

Uluslararası İlişkiler Öğretim üyesi

GAÜ Uluslararası Diplomasi Okulu ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi Direktörü

YORUM EKLE
YORUMLAR
Huseyin Emrem
Huseyin Emrem - 2 hafta Önce

Mukemmel

Şahin Acet
Şahin Acet - 2 hafta Önce

Doktorum çok güzel yazmışsın tebrik ederim, çok eksiklik var malesef yazamıyoruz.Bolgede tüm Türkiye karsiti muhaliflerde birleşti,Rusya olmasın Türk askerini birgün bile tutmayacaklar. isidci kadın videoları izledim,Rusya ve Türk askeri istemiyoruz diye TV reportajlar vs.Türkiye bir an önce virüs bahane edip çıkmalı. Suriye hükümeti 'de virüsle mücadele ediyor. Türkiye suriye'de kalmaya devam ederse ekomomik olarak çok yıpranır. ABD muhaliflerle mutlaka anlaşır, Trump seçimi kazanamazsa herşey değişebilir. Türkiye suriye'de hiç bir kazanç olmaz umarım çıkar. Hayırlı günler dilerim. Oğlum 'da ULB üniversite öğrencisi siyasal bölümü Berlin free de yüksek lisans yaptı. Brüksel'den selamlar.

Levent Türkmen
Levent Türkmen - 2 hafta Önce

Çok güzel bir değerlendirme.

SIRADAKİ HABER

banner19

banner1

banner3

banner18