"Çocuklar Allah'a emanet"

Dizdarlı “Bakanlık gerekli denetimi layıkıyla yapmaması nedeniyle öğrencilerin trafik güvenliğinin tehlikeye gir. Polis öğrenci taşıyan otobüsleri denetlemesi gerekir” dedi.

"Çocuklar Allah'a emanet"

Dizdarlı “Bakanlık gerekli denetimi layıkıyla yapmaması nedeniyle öğrencilerin trafik güvenliğinin tehlikeye gir. Polis öğrenci taşıyan otobüsleri denetlemesi gerekir” dedi.

Ombudsman Emine Dizdarlı, öğrencilerin güvenli bir şekilde okullarına gidiş-dönüşlerinden ve Anayasal bir hak olan Eğitim Hakkı’ndan yararlanmalarından birinci derecede sorumlu Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın görevini yerine getirirken göstermesi gereken dikkat ve ihtimamı göstermediğini belirtti.

Bakanlığın isteyerek veya istemeyerek gerekli denetimi layıkıyla yapmadığı ve bu nedenle öğrencilerin trafik güvenliğinin tehlikeye girdiği saptamasında bulunan Dizdarlı, Polis Genel Müdürlüğü’nün de öğrenci taşıyan otobüslerin trafiğe çıkma uygunluğunu denetlemesi gerektiğini kaydetti.

Dizdarlı, görevini layıkıyla yerine getirmeyen ve mezkur sözleşmeleri uygun bir şekilde imzalanmamasına neden olan ve/veya idare, kusurlu işlem ya da eylemiyle zararın doğmasına sebebiyet veren kamu personeli hakkında disiplin soruşturması başlatması gerektiğini kaydetti.

Emine Dizdarlı, “Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı gerekli trafik önlemlerini titizlikle almalı ve yeni okul dönemi başlamadan önce öğrencilerin güvenliğini koruma altına almak için tüm ‘T’ izinleriyle birlikte zorunlu olarak çıkarılması gereken Sigorta, Seyrüsefer ve Muayene Belgelerini kontrol etmeli ve yeniden araç izinlerine uygun bir düzenleme yapmalıdır” dedi.

Yüksek Yönetim Denetçisi, Ombudsman Emine Dizdarlı, Metin Malyalı, Numan Suiçmez ve Fuat Suiçmez’in Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı ve Taşıma Şirketleri arasında “Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü” gereğince imzalanan sözleşmelerde usulsüzlük yapıldığı,  bakanlığın bazı şirketlere ayrıcalık tanıdığı ve ibraz edilen belgelerin kontrollerinin yapılmadığı iddiasıyla yaptığı başvuru üzerine hazırladığı raporu açıkladı.

Rapor bir kısmı şöyle:

“Öğrenim ve Eğitim hakkı KKTC Anayasası’nın 59’uncu maddesi tahtında düzenlenmiştir. Bu maddeye göre kimse Öğretim ve Eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Halkın öğrenim ve eğitim gereksinimlerini sağlamak Devletin başta gelen ödevleri arasındadır ve her çocuk, kız erkek ayırımı yapılmaksızın on beş yaşına kadar zorunlu, on sekiz yaşına kadar ücretsiz öğrenim hakkına sahiptir.

 17/1986 sayılı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Yasası, Kıbrıs Türk Milli Eğitimi’nin temel amaçlarını ve ilkelerini, milli eğitim sisteminin genel yapısını, bu yapı içinde eğitim ve öğretim kurumlarının özel amaç ve görevleri ile işlevlerini, öğretmenlik mesleğini, okul, bina ve tesislerini, eğitim araç ve gereçlerini, Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluklarını bir sistem bütünlüğü içinde düzenlemiştir. 17/1986 sayılı Milli Eğitim Yasası’nın 49’uncu maddesi Zorunlu Eğitimde uygulama Genel Esasları’nda dikkate alınacak hususları belirtmektedir. Okul, öğrenim görecek yurttaşın ailesinin ikamet ettiği köy, kasaba veya şehirde ise çocuğun okula gidiş-gelişi veli tarafından sağlanır. Okul, öğrenim görecek yurttaşın ailesinin ikamet ettiği köyün dışında ise ve okul ile köy arasındaki mesafe iki milin üzerinde ise öğrencinin okula taşınması işleminin KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı tarafından gerçekleştirilir. Bu çerçevede, aynı Yasa’nın 49’uncu ve 70’inci maddelerinin verdiği tüzük yapma yetkisine dayanarak KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı, zorunlu eğitim çağındaki, özel eğitime muhtaç, fakir veya kimsesiz öğrencilerin, okullara ve okullardan ikamet ettikleri yerlere taşınmasına ilişkin kurallar ile Bakanlığa bağlı resmi ve özel eğitim kurumlarındaki “Genel Taşımacılık” esaslarını ve işlevlerini düzenleyerek Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü’nü hayata geçirmiştir. Söz konusu Tüzük, zorunlu taşımacılık kapsamındaki öğrenciler ile Bakanlığa bağlı resmi ve özel nitelikteki tüm eğitim kurumlarındaki öğrenci, öğretmen ve hizmetlilerin taşınması ve taşımacılıkla ilgili iş ve işlemlerde uygulanacak kuralları kapsar.

KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı, Zorunlu Eğitim Tüzüğü uyarınca taşımacılık yapılacak “Bölgesel Okulları” tespit ederek Okul Müdürlüklerine bildirir ve Bölgesel Okul Müdürlükleri kayıtların bitmesinden en geç bir hafta içinde zorunlu taşımacılık hakkından faydalanacak kayıt yaptıran yeni öğrenciler ile kayıt yenileyen eski öğrencilerin; ikamet yerlerini, yaş, numara, sınıf ve diğer bilgileri ihtiva eden listelerini basılı ve elektronik disket içinde hazırlayarak Bakanlığa bildirir. Bakanlık Öğretim Yılının başlamasından on beş gün önce zorunlu taşımacılık hakkından yararlanacak öğrenci listelerini kesinleştirerek ilgili Bölgesel Okul Müdürlüklerine bildirir. Okul Müdürlüğü, söz konusu listeleri ilgili okulun ilan tahtasına asar.  Zorunlu Taşıma Hizmeti, KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı tarafından veya Bakanlığın göstereceği kişi ve kurumlarca gerçekleştirilir. Bu bağlamda, söz konusu Bakanlık 50/2000 sayılı Motorlu Araçlar Yolcu ve Eşya Taşıma (Denetim) Yasası ve bu Yasa altında yapılan (Değişiklik) kuralları çerçevesinde, hizmeti olanaklar ölçüsünde en iyi şekilde yerine getirmek ve israfa neden olmamak şartıyla ihaleye çıkar ve ihale sonucunda otobüs şirketleri ile sözleşme imzalar.

50/2000 sayılı Motorlu Araçlarla Yolcu Taşınması (Denetim) Yasası kuralları gereğince Yolcu Taşıma İzni olmayan veya verilen iznin içerdiği koşullara uymayan hiç kimse Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisindeki karayollarında ücretli yolcu taşımacılığı yapamaz. Taşıyıcı ile imzalanan Öğrenci Taşıma Mukavelesinin 5’inci maddesi uyarınca taşıyıcının Yolcu Taşıma İzni’ne sahip olması ve taşınan öğrencileri kapsayacak şekilde mevzuatın zorunlu kıldığı Motorlu Araçlar Üçüncü Şahıs Sigortası yaptırması gerekmektedir. Yine söz konusu taşıyıcının taşıma yapacağı araca ait seyrüsefer ruhsatı ve muayenesi olması zorunludur. Taşıyıcı, Yolcu Taşıma İzinlerinin sözleşme süresi içerisinde bitmesi halinde yasal süreyi geçirmeden yenilemekle mükelleftir. Aksi halde taşıyıcıya ücret ödenemez ve Bakanlık sözleşmeyi feshedebilir. Tüm bu yasal zorunluluklara rağmen, TEP 854 plakalı aracın “T” izni yoktur. Buna rağmen Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü kapsamında öğrenci taşıma maksadıyla KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı ile Sayın Erdoğan Eyri arasında Öğrenci Taşıma Mukavelesi imzalanmıştır. Oysa ki, söz konusu mukavele imzalanmadan önce Bakanlık adına sözleşme imzalayan kişi ve/veya kişilerin karşı tarafça ibraz edilen belgeleri titizlikle incelemeleri gerekmekteydi. Bunun sonucu olarak Özel Taşıma İzni olmayan bir araç için Devletin bütçesinden ödeme yapılmış ve öğrenciler öğretim yılı süresince trafik güvenliğinden yoksun bir otobüsle taşınmış oldular.

KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı nezdinde yapmış olduğumuz soruşturmada yukarıda verilen örneğe benzer aşağıdaki usulsüzlükler, yanlış uygulamalar, eksiklikler ve/veya hatalar tespit edilmiştir:

50/2000 sayılı Motorlu Araçlarla Yolcu Taşınması (Denetim) Yasası’nın 14’üncü maddesinin 2’inci fıkrasının C bendi taşıma ücretlerinin aşırı olmamasını ve kamu yararı yönünden gerekli olması halinde zararlı rekabeti önleyecek şekilde saptanmasını emretmektedir. Yapılan soruşturmada, yolcu kapasitesi fazla olan araçlarla az sayıda öğrenci taşındığı, aynı güzergahta olan öğrencilerin tek bir araca sığabilecek sayıda olmalarına rağmen, 3 farklı araçla taşındığı veya taşındığı izlenimi verildiği tespit edilmiştir. Hal böyle iken, bazı araçlara fazla para ödendiği ve/veya tek bir araçla taşındığı halde fazla araçla taşıma işleminin gerçekleştiği gösterilerek Devlet’in kasasından haksız kazanç elde edildiği kanaatine varılmıştır. Ayrıca bazı otobüs şirketlerine ve/veya araç sahiplerine ayrıcalık yapıldığı saptanmıştır. Bu çerçevede, yapılan Öğrenci Taşıma  Sözleşmeleriyle ilgili mali bir denetimin de gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü tahtında taşınacak öğrenci sayısı kadar kurallara uygun oturma yeri olması ve öğrenciler tarafından kolayca okunabilecek şekilde üç santimetrelik puntolarla şoför mahallinin üst tarafına öğrenci koltuğu adedinin yazılmış olması gerekmektedir. Ancak yapılan soruşturmada, yolcu kapasitesinden fazla öğrenci taşınması için sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.

Yolcu kapasitesinin üzerinde taşıma yapılması trafik güvenliği açısında riskler taşımaktadır. Yolcu kapasitesinden fazla yolcu taşınmıyorsa ve sözleşmeye gerçek rakamlar yazılmıyorsa, bu durum da Devletin bütçesinde haksız kazanç sağlandığını göstermektedir.  

Aynı şekilde, Lefke Gazi Lisesi’nde Denizli Köyü’nde ikamet eden öğrenciler olmamasına rağmen, KKTC Milli Eğitim Bakanlığı ile Yorulmaz Akva Komandit Şirketi arasında öğrenci taşınması ile ilgili Öğrenci Taşıma sözleşmesi imzalanması düşündürücüdür. Lefke Gazi Lisesi’nden gönderilen öğrenci listeleri Bakanlık tarafından dikkate alınmayarak sözleşme imzalamıştır ve/veya İdare göstermesi gereken dikkat ve ihtimamı göstermeyerek sözleşme imzalanmasına göz yummuştur. Bunun neticesinde Bakanlık taşınacak öğrenci olmamasına rağmen öğrenci taşıyormuş gibi otobüs şirketine para ödemiştir.

Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü uyarınca Bölgesel Okul Müdürleri taşıma uygulamaları konusunda okullar açılmadan önce gereken tedbirleri alır. Taşımanın; ders saatleri ve ikamet yerleri gözetilerek mevzuata uygun, tehlikesiz ve zamanında yerine getirilmesi konusunda, bakanlıktan aldığı emirler doğrultusunda genelgeler yayınlar ve görevlileri yönlendirir. Dolayısıyla, Okul Müdürlükleri öğrencilerin taşımacılığında sorumludurlar. Bu bağlamda, taşınan araç, öğrenci sayısı ve yapılan sözleşmeler arasındaki fark ve/veya uyuşmazlıkların Okul Müdürleri tarafından fark edilmesi ve Bakanlığa bildirilmesi gerekmekteydi. Hal böyle iken, taşımacılıkta yaşanan sorunlarda ve/veya yasaya aykırı yapılan işlemlerde okul müdürlüklerinin de gereken takibi yaparak durumu Bakanlığa bildirmeleri gerekirdi.

Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü uyarınca KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı taşımacılık yapılacak Bölge Okullarını tespit etmektedir. Okul Müdürlükleri, kayıtların bitmesinden en geç bir hafta içinde zorunlu taşımacılık hakkından faydalanacak kayıt yaptıran yeni öğrenciler ile kayıt yenileyen eski öğrencilerin; ikamet yerlerini, yaş, numara, sınıf ve diğer bilgileri ihtiva eden listelerini basılı ve elektronik disket içinde hazırlayarak Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın ise Öğretim yılının başlamasından on beş gün önce zorunlu taşımacılık hakkından yararlanacak öğrenci listelerini kesinleştirerek ilgili Bölgesel Okul Müdürlüklerine bildirmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, okullar açılmadan önce taşınacak öğrenci sayısı ve taşınacak güzergah okullardan açılmadan önce belli olması gerekmektedir. Yapılan araştırmada pek çok okulun kendi listelerini ilgili Eğitim-Öğretim yılı başlamadan Bakanlığa gönderdiği tespit edilmiştir. Bu durumda KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın okullardan taşınan öğrenci sayısının tespit edilmesinde yaşanan sıkıntıları öne sürerek mazeret üretmesi ve taşıyıcı şirketlerle geç sözleşme imzalama nedenini bu hususa bağlaması anlamsızdır.

50/2000 sayılı Motorlu Araçlarla Yolcu Taşınması (Denetim) Yasası’nın 14’üncü maddesinin 5’inci fıkrası tahtında ücretli yolcu taşımacılığında yolcu minibüsü veya yolcu otobüsü olarak kullanılacak her aracın başlayacağı, uğrayacağı ve son ulaşacağı duraklar İşletme İzninde belirtilir. İşletme İzinleri aynı zamanda sefer hattının hangi araçlar için kullanılacağını, kalkış ve varış saatlerini, taşınabilecek azami yolcu sayısı ve benzeri konularla ilgili ayrıntılı bilgiyi içerir. Yolcu minibüsü ve yolcu otobüsü sürücüleri ve işletmecileri duraklarda beklemekte olan yolcuların güven içerisinde araca binip araçtan inebilmelerine fırsat verecek şekilde ve gerekli zaman süreci içerisinde aracın öngörülen duraklarda durmasını sağlamakla yükümlüdürler. Buna rağmen, öğrenci taşıyan araçların izin verilen güzergah dışına çıkarak taşımacılık yapmaları Yasa’ya aykırıdır. Bununla birlikte, T iznini kontrol etmeyen Bakanlık yetkililerinin veya yetkilisinin de bu durumu gözden kaçırması ve/veya göz yumması İdare’nin bir kusurudur.

Sonuç olarak, öğrencilerin güvenli bir şekilde okullarına gidiş-dönüşlerinden ve Anayasal bir hak olan Eğitim Hakkı’ndan yararlanmalarından birinci derecede sorumlu olan KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın görevini yerine getirirken göstermesi gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, isteyerek veya istemeyerek gerekli denetimi layıkıyla yapmadığı ve bu nedenle öğrencilerin trafik güvenliğinin tehlikeye girdiği saptanmıştır. Bu çerçevede, Polis Genel Müdürlüğü tarafından da öğrenci taşıyan otobüslerin trafiğe çıkma uygunluğu denetlenmelidir. Ayrıca, görevini layıkıyla yerine getirmeyen ve mezkur sözleşmeleri uygun bir şekilde imzalanmamasına neden olan ve/veya İdare, kusurlu işlem ya da eylemiyle zararın doğmasına sebebiyet veren kamu personeli hakkında disiplin soruşturması başlatması gerekir. Keza KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nın gerekli trafik önlemlerini titizlikle almalı ve yeni okul dönemi başlamadan önce öğrencilerin güvenliğini koruma altına almak için tüm “T” izinleri ile birlikte zorunlu olarak çıkarılması gereken Sigorta, Seyrüsefer ve Muayene Belgelerini kontrol etmeli ve yeniden araç izinlerine uygun bir düzenleme yapmalıdır.”

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner1

banner3